Potykacz reklamowy: rodzaje, formaty i cyfrowa wersja, która przyciąga wzrok

Inspiring Vision

Potykacz to najstarszy trik reklamy przy wejściu: stoi na drodze przechodnia, więc nie da się go nie zauważyć. Pokazujemy, jakie są rodzaje potykaczy, jaki rozmiar wybrać, kiedy na chodniku potrzebujesz zezwolenia i kiedy warto zamienić wydruk na ekran, który mówi więcej niż jedno zdanie.

Co to jest potykacz reklamowy

Potykacz reklamowy to wolnostojący, zwykle dwustronny stojak z komunikatem, ustawiany na chodniku, przy wejściu lub w przejściu, tak żeby przechodnie dosłownie się o niego potykali wzrokiem. Nazwa mówi wszystko: jego zadaniem jest zatrzymać człowieka, który właśnie przechodzi obok.

Na wydarzeniach potykacze pełnią kilka ról: kierują do sali, witają gości, zapowiadają program, informują o rejestracji albo zapraszają na stoisko.

Skąd nazwa potykacz

Obserwatorium Językowe Uniwersytetu Warszawskiego zwraca uwagę, że nazwa jest nieco żartobliwa i pierwotnie opisywała stojak, często w formie tablicy kredowej, ustawiany na chodniku przed lokalem [1]. Słowo „potykacz”, czyli coś, o co można się potknąć, istniało wcześniej, a reklamowe znaczenie to jego nowy sens. Dziś obejmuje cały typ nośnika: od kredowej tablicy po ekran.

Potykacz a stojak reklamowy

W ofertach drukarni i w wyszukiwarce równie często pojawia się nazwa stojak reklamowy. To pojęcie szersze: obejmuje każdy wolnostojący nośnik z grafiką, także roll-up czy totem. Potykacz jest najpopularniejszą odmianą stojaka reklamowego: niski, zwykle dwustronny, ustawiany tam, gdzie ludzie idą.

Rodzaje potykaczy

Klasyczny potykacz typu „A”: Dwie rozkładane ramy z plakatem po obu stronach. Lekki, tani, szybki w ustawieniu. Wymiana plakatu to wymiana wydruku.
Potykacz z wymiennym plakatem (ramą zatrzaskową): Rama otwierana z przodu pozwala szybko podmienić plakat. W ofertach występuje jako rama OWZ, czyli „otwórz, włóż, zamknij” [6]. Wygodny, gdy komunikat zmienia się co kilka dni.
Potykacz kredowy: Tablica, na której pisze się ręcznie. Klimatyczny w kawiarni, mniej oczywisty na konferencji czy targach.
Potykacz podświetlany: Wydruk podświetlony od tyłu. Lepiej widoczny wieczorem i w słabym świetle.
Cyfrowy potykacz LED: Niski ekran z obrazem z dwóch stron. Pokazuje filmy, animacje i dowolną liczbę komunikatów, które można zmieniać w trakcie dnia.

Materiały: aluminium, stal, PVC, drewno

Rama decyduje o tym, ile razy potykacz przeżyje transport i jak zniesie przestawianie. Producenci oferują modele aluminiowe (lekkie, łatwe do przenoszenia), stalowe (sztywniejsze, cięższe), z PVC (lekkie, do krótszych akcji) i drewniane, zwykle z tablicą kredową [6]. Na zewnątrz liczy się stabilność: plansza działa na wietrze jak żagiel, dlatego najpewniejsza jest podstawa dociążana wodą lub piaskiem.

Porównanie rodzajów potykaczy

Jeśli nie wiesz, który typ wybrać, zacznij od pytania, gdzie potykacz stanie i jak często zmienisz komunikat.

Rodzaje potykaczy: do czego który pasuje
Rodzaj	Zmiana treści	Gdzie się sprawdza	Ograniczenia
Typu „A” z plakatem	nowy wydruk	wejście, korytarz, chodnik pod lokalem	jedna treść na raz
Z ramą zatrzaskową (OWZ)	wymiana plakatu bez narzędzi	miejsca, gdzie komunikat zmienia się co kilka dni	każda zmiana to kolejny wydruk
Kredowy	ręcznie, na bieżąco	kawiarnia, restauracja, sklep	charakter mniej formalny, czytelność zależy od pisma
Z podstawą dociążaną	nowy wydruk	na zewnątrz, w miejscach z wiatrem	cięższy w przenoszeniu po napełnieniu
Podświetlany	nowy wydruk	wieczór, słabe oświetlenie	wymaga zasilania
Cyfrowy LED (nasz ekran złożony)	nowy plik, także w trakcie dnia	wnętrza: foyer, wejście do sali, stoisko targowe	wymaga zasilania i przygotowania materiałów

Jaki rozmiar ma potykacz

Klasyczne potykacze najczęściej mieszczą plakaty w formatach A1, B1 lub A0. W ofertach producentów spotyka się też mniejsze ramy do wnętrz i wąskich chodników oraz większe modele do odczytu z dalszej odległości [6]. Wymiary arkuszy określa norma ISO 216 (w Polsce PN-EN ISO 216) [5]:

Formaty plakatów w potykaczach według ISO 216
Format	Wymiary arkusza	Kiedy się sprawdza
A2	420 × 594 mm	lada, recepcja, małe stoisko
A1	594 × 841 mm	wejście do lokalu, korytarz, wąskie przejście
B1	707 × 1000 mm	hol, foyer, odczyt z kilku kroków
A0	841 × 1189 mm	szerokie przejścia, odczyt z większej odległości

Rama potykacza jest oczywiście większa od samego plakatu. Dla porównania: nasz cyfrowy potykacz, czyli ekran złożony, ma 0,64 × 1,20 m i pokazuje obraz z dwóch stron. Wybierając rozmiar, zadaj sobie trzy pytania:

Z jakiej odległości ludzie będą go czytać? Im dalej, tym większy format i większy tekst.
Ile informacji musi się zmieścić? Potykacz to nie ulotka. Hasło, strzałka, logo, ewentualnie kod QR.
Gdzie stanie? W wąskim przejściu lepszy smukły model, który nie blokuje ruchu.

Czy potykacz na chodniku jest legalny

Tak, ale nie bez formalności. Chodnik jest częścią pasa drogowego, a umieszczenie w nim reklamy wymaga zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego [4]. Co warto wiedzieć, zanim wystawisz potykacz przed lokal:

Kto wydaje zezwolenie: zarządca drogi, przy której stoi lokal. Przy drogach gminnych to zwykle urząd gminy albo zarząd dróg, w dużych miastach urząd miasta lub zarząd dróg miejskich.
Kiedy: zezwolenie trzeba mieć przed ustawieniem potykacza. Zarządca ma na rozpatrzenie wniosku do miesiąca, z możliwością wydłużenia do dwóch miesięcy, więc wniosek złóż z wyprzedzeniem.
Ile to kosztuje: opłatę określa zarządca w decyzji. Liczy się ją od powierzchni reklamy w metrach kwadratowych, liczby dni zajęcia pasa i stawki za metr, a gmina może doliczyć opłatę reklamową.
Co grozi bez zezwolenia: kara w wysokości dziesięciokrotności należnej opłaty.
Podstawa prawna: ustawa z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i rozporządzenie Rady Ministrów z 1 czerwca 2004 r. w sprawie warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego.

Do tego dochodzą lokalne zasady: część miast przyjęła uchwały krajobrazowe, które ograniczają nośniki reklamowe w przestrzeni publicznej. Przed wystawieniem potykacza sprawdź przepisy swojej gminy. Na wydarzeniu w hotelu, centrum konferencyjnym czy hali targowej o tym, co i gdzie możesz postawić, decyduje regulamin obiektu i organizator.

Cyfrowy potykacz: kiedy wydruk już nie wystarcza

Wyobraź sobie wejście na konferencję. Rano potykacz wita gości i pokazuje drogę do rejestracji. Przed południem zapowiada pierwsze wystąpienie, w przerwie pokazuje partnerów, a po południu zaprasza na networking. Z wydrukiem potrzebujesz czterech plakatów i kogoś, kto je zmieni. Z cyfrowym potykaczem zmieniasz plik.

Badania nad komunikacją na ekranach cyfrowych potwierdzają, że ich skuteczność zależy od miejsca i treści. Raymond R. Burke z Kelley School of Business opisał w Journal of Advertising Research, że digital signage działa najlepiej w miejscach o dużym natężeniu ruchu i przy czytelnym, interesującym przekazie [2]. Wejście na wydarzenie spełnia oba warunki.

Cyfrowy potykacz sprawdza się szczególnie, gdy:

komunikat ma się zmieniać w ciągu dnia,
chcesz pokazać film albo animację, a nie tylko napis,
potykacz stoi wśród wielu innych wydruków i musi się wyróżnić,
wydarzenie ma wieczorną część, gdy wydruk ginie w półmroku.

W naszej ofercie to ekran złożony: moduł LED złożony do formy 0,64 × 1,20 m, z obrazem z dwóch stron. Ten sam moduł po rozłożeniu staje się pionowym LED posterem. Stawiamy go w foyer, przy wejściu do sali, przy rejestracji albo na stoisku targowym, a nie na chodniku przed lokalem. Przywozimy go i montujemy, a jeśli trzeba, pomagamy przygotować grafiki.

Co napisać na potykaczu

Jedna myśl. „Rejestracja →”, „Pokaz o 12:00”, „Zapraszamy na stoisko B12”.
Duży tekst. Przechodzień ma przeczytać go w biegu.
Kontrast. Ciemne tło i jasne litery albo odwrotnie, bez półtonów.
Strzałka lub kierunek, jeśli potykacz prowadzi do miejsca.
Kod QR tylko wtedy, gdy ktoś realnie zdąży go zeskanować.
Bez szybkiego migania na ekranie cyfrowym. Wytyczne dostępności WCAG ograniczają błyski do trzech na sekundę ze względu na osoby z padaczką światłoczułą [3].

Najczęstsze błędy przy potykaczach

Potykacz pod ścianą. Dwustronny nośnik ustawiony przy ścianie traci połowę powierzchni. Postaw go w poprzek ruchu, tak żeby obie strony widzieli ludzie idący z dwóch kierunków.
Zablokowane przejście. Potykacz ma zatrzymać wzrok, nie ludzi. Zostaw swobodny przejazd dla wózka, walizki i osoby na wózku.
Przeładowany tekst. Pięć zdań, trzy logotypy i adres strony to treść na ulotkę. Na potykaczu wystarczy hasło i kierunek.

Pytania o potykacze

Co to jest potykacz reklamowy?

Potykacz reklamowy to wolnostojący, zwykle dwustronny stojak z komunikatem, ustawiany na chodniku, przy wejściu lub w przejściu, tak żeby przechodnie dosłownie się o niego potykali wzrokiem.

Co to są stojaki reklamowe?

Stojak reklamowy to ogólna nazwa wolnostojącego nośnika z grafiką lub komunikatem. Potykacz jest jego najpopularniejszą odmianą: niski, zwykle dwustronny i ustawiany na drodze przechodniów.

Skąd nazwa potykacz?

Nazwa jest żartobliwa: potykacz to coś, o co można się potknąć. Według Obserwatorium Językowego UW to nowe, reklamowe znaczenie dawnego słowa, które pierwotnie opisywało stojak ustawiany na chodniku przed lokalem.

Jaki rozmiar ma potykacz?

Najczęściej spotyka się potykacze na plakaty w formatach A1, B1 i A0. Arkusz A1 ma 594 × 841 mm, B1 707 × 1000 mm, a A0 841 × 1189 mm. Do wnętrz i wąskich przejść wybiera się mniejsze ramy, do odczytu z większej odległości większe.

Czy potykacz na chodniku jest legalny?

Tak, ale chodnik jest częścią pasa drogowego, więc na ustawienie reklamy potrzebujesz zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego. Zezwolenie trzeba uzyskać przed ustawieniem potykacza, a za zajęcie pasa płaci się opłatę zależną od powierzchni i liczby dni.

Czym jest cyfrowy potykacz?

Cyfrowy potykacz to niski ekran LED z obrazem z dwóch stron. Zamiast jednego wydruku pokazuje filmy, animacje i zmieniające się komunikaty, które można podmienić bez dodruku.

Kiedy wybrać potykacz LED zamiast drukowanego?

Gdy komunikat ma się zmieniać w ciągu dnia, gdy chcesz pokazać film albo gdy potykacz stoi w miejscu pełnym innych wydruków i musi się wyróżnić. Przy jednym stałym napisie wystarczy klasyczny wydruk.